متن رود

matneroud — Sat, 18 Oct 2008 22:19:18 GMT

همه چیز روبراه است

گرما موج می زد. در خیابان با ماشین می راند. خورشید در وسط آسمان بود. از دور دست توده های ابر سیاه به سرعت به سمت شهر در حرکت بودند. تاریکی شهر را گرفت. توده های ابر سیاه جلوی خورشید را گرفته بودند. باد گرمی وزید. تا به الان طوفانی این چنین را به یاد نداشت. باد چنان قدرت داشت که کنترل ماشین را از او گرفته بود. ناچار شد ماشین را متوقف کند تا طوفان بخوابد.

خود را در ماشین اش مچاله کرده بود. به رهگذرانی نگاه می کرد که وحشت زده از طوفان به دنبال سرپناهی بودند. همه چیز به هم ریخته بود. از پشت شیشه های غبار گرفته ی ماشین، مردمی را می دید که به سختی تلاش می کردند خلاف جهت باد قدمی بردارند. تلاششان بیهوده بود. آنها تنها می توانستند خود را به باد بسپارند و به جلو پرتاب شوند.

ناگهان در این بین چیزی نظر مرد را جلب کرد. سرنشین اتومبیل کناری اش به طرز مبهمی برایش آشنا می آمد. تصور کرد دچار وهم شده است. ولی وقتی دقیق تر شد هراسی درونش را لرزاند. لحظه ای چشمانش را بست. باز کرد. چیزی تغییر نکرد. در اتومبیل کناری خود، خودش را دید. آن مرد غریبه چنان شباهتی به او داشت که نمی توانست تصور کند کس دیگری جز او است. دچار تهوع شد. ولی زود برطرف شد و جای خود را به هیجانی نامطبوع داد.

زمانی به خود آمد که اتومبیل غریبه در طوفان پیش می رفت. تصمیم گرفت او را تعقیب کند. سایه به سایه دنبالش بود. هر چه جلوتر می رفت از خشم طوفان کاسته می شد و بر وحشتش افزوده. خیابان ها و کوچه ها برایش آشنا بودند. او این مسیر را می شناخت. مسیر همیشگی او بود.

اتومبیل غریبه مقابل ساختمان خاکستری بزرگی توقف کرد. آنجا خانه ی او بود. او همیشه ماشین اش را همان جایی که غریبه پارک کرده بود، پارک می کرد. مرد با فاصله ای از خانه اش ماشین را متوقف کرده بود و غریبه را زیر نظر داشت. غریبه بوق اتومبیل اش را به صدا درآورد. عملی که مرد همیشه انجام می داد. لحظه ای بعد پسر خردسالش را دید که به همراه سگ اش از خانه بیرون پرید و در آغوش غریبه درآمد. بلافاصله زنی نیز از خانه خارج شد و به جمع آنها پیوست. زنش بود. غریبه پسر بچه ای را در آغوش گرفت که پسر او بود. سگی را نوازش کرد که متعلق به فرزندش بود. زنی را بوسید که زن او بود. داخل خانه ای شد که خانه ی او بود. تمام کارهایی را انجام داد که او پیش تر انجام می داد.

چطور خانواده اش متوجه جعلی بودن او نشده بودند؟ شاید این تنها یک خواب آشفته باشد؟ ولی مگر آدم می تواند در خواب آنقدر هشیار باشد که بفهمد خواب می بیند؟ اگر این طور هست پس می تواند خود را از آن خلاص کند. دستش را بالا می گیرد. مچ دست را لای دندان می گذارد. گاز محکمی می گیرد. دردش می آید. نگاهی به دستش می اندازد. دایره ی قرمز دندانه داری که ناشی از فرورفتگی دندان بر روی پوست و گوشت دستش است روی مچ دست حک شده است. او بیدار است. هشیار است. همه چیز واقعی است. خودش، زنش، پسرش و آن دیگری. غریبه.

افکار زیادی به مغزش هجوم آورد. یاد داستانی افتاد که سالها پیش خوانده بود؛ طوفان در راه است. داستانی خیالی. وقایع داستان در شهری می گذشت که مردم اش همه مانندی پیدا می کردند. از هر انسانی دو تا وجود داشت. پایان داستان را به یاد نداشت. به یاد نداشت نویسنده چه نتیجه گیری ای قصد داشت انجام دهد. از آن داستان هایی بود که مدعی پیش بینی آینده بودند. ولی آن تنها یک داستان بود. نمی توانست حقیقت داشته باشد. نمی توانست تصور کند که دو نفر باشد. که مانندی داشته باشد. چقدر وحشتناک است که هم باشی و هم نباشی. به خود قبولاند که او یک متجاوز است. متجاوزی که خانواده اش را از او گرفته بود. باید دست به اقدامی می زد.

نگاهی به خانه اش می اندازد. مرد تصور کرد کسی از پشت پرده یکی از پنجره ها او را زیر نظر دارد. باید متجاوز باشد. نیرنگی در کار بود. لحظاتی بعد در خانه اش باز می شود و متجاوز را می بیند که به سمتش می آید. هیجان داشت. نمی دانست چه واکنشی نشان دهد. متجاوز ضربه ای به شیشه ی ماشین اش زد. مرد شیشه را پایین کشید. شنید که متجاوز گفت : " مشکلی براتون پیش اومده؟ "

رفتارش طبیعی بود. یعنی از اینکه کسی را شبیه خود ببیند وحشت نمی کند؟ آرامش متجاوز در دلش ترس انداخت. سست شد. شهامت حرف زدن را از دست داد. نگاهی به خود در آینه ی ماشین می اندازد. شبیه بودند. چیزی نمی گوید. ماشین را حرکت می دهد و از آنجا دور می شود.

تمام شب را در ماشین اش می ماند. نخوابید. فکر کرد. چیزی به دست نیاورد. توان حل مسئله را نداشت. آرامش متجاوز ذهنش را به هم ریخته بود. او نقش مرد را خوب بازی می کرد. مطمئناً به همان شکل خانواده اش را فریب داده بود. باید دست به اقدامی می زد. زمان از دست می رفت.

اقدام اول، در جریان گذاشتن خانواده اش بود.

صبح شد. به همراه ماشین در نزدیکی خانه اش پنهان می شود. منتظر می ماند تا متجاوز از خانه خارج شود. خارج می شود. زمان مناسب رسیده بود. هر چیزی به جای خود برمی گشت. هیجان داشت. طبیعی نبود. مهارش را از دست می داد. دچار تردید شده بود. مگر متجاوز خانواده اش را تصاحب نکرده بود؟ با خود گفت : " اینجا خونه ی منه. اونها خانواده ی من هستند. "

از ماشین پیاده می شود. به سمت خانه حرکت می کند. ناگهان در باز می شود. پسرش را می بیند که به همراه سگ اش از خانه بیرون می آید. در را می بندد و مشغول بازی با سگ می شود. مرد به سمتش می رود. قصد دارد پسر را در آغوش بگیرد. پسر وحشت زده خود را عقب می کشد. به سمت زنگ خانه می دود. سگ بی حرکت به مرد زل زده است. پارس می کند. در باز می شود و پسر داخل خانه می رود. سگ را صدا می زند. سگ حرکتی نمی کند. همچنان خیره به مرد است. مرد دستش را به سوی سگ دراز می کند. سگ آرام می نشیند. پسر فریاد می زند. سگ تکانی می خورد. برمی گردد و داخل خانه می شود. در بسته است.

مرد زنگ می زند. طوری مقابل دوربین زنگ قرار می گیرد که چهره اش کاملاً دیده شود.

صدای زن : " بله! "

ــ " باز کن... منم. "

صدای زن : " می شناسمتون؟ "

یعنی او را نشناخته است؟ شاید متجاوز خانواده اش را تهدید کرده است؟

ــ " اذیتتون که نکرد؟ "

صدای زن : " شما بچه ی منو ترسوندین؟... شما کی هستین؟ "

ــ " نترسین. باز کنین بیام تو. "

صدای زن : " اگه از اینجا نرین پلیس رو خبر می کنم. "

زن رفته است. ترسی در صدایش نبود. او هم آرامش متجاوز را داشت. گویا اتفاقی نیفتاده بود. گویا همه چیز روبراه بود. خوب بازی می کرد. باید خانواده اش مجبور به دروغ گفتن شده باشند. نگاهی به مچ دستش می اندازد تا مطمئن شود بیدار است. دایره ی قرمز دندانه دار بر روی مچ دستش وجود دارد. او بیدار است. احساس بیچارگی کرد. مگر می شود آدمی در یک لحظه در دو جا باشد؟ خود را دلداری داد؛ هر کسی می تواند گرفتار چنین وضعیّتی شود. شاید بدتر از این هم. فقط نباید دست به اقدام عجولانه ای زد.

به فکرش افتاد به محل کارش برود. باید به نحوی سر از قضیه درآورد. واهمه داشت.

در طی رفتن، یک بار مسیر را به اشتباه می رود. آن را به حساب پریشانی ذهن گذاشت.

حدسش درست بود. اتومبیل متجاوز آنجا بود. نزدیک محل کارش. کارخانه ی ماشین سازی.

جایی دورتر منتظر می ماند. مدتی گذشت. متجاوز از ساختمان بیرون می آید. سوار اتومبیل اش می شود و حرکت می کند. متجاوز را تعقیب نمی کند. از ماشین پیاده می شود. خود را به ساختمان محل کارش می رساند. کارت شناسایی را وارد سیستم ورودی می کند. منتظر می ماند. التهاب داشت. سیستم او را نمی شناسد. در بسته می ماند. چیزی که از آن واهمه داشت. متجاوز شغلش را هم تصاحب کرده بود. دیگر کنترل تمام زندگی مرد در دست متجاوز بود. دیگر جانش در خطر بود. دیگر، متجاوز، یک دشمن بود.

نگاهی به دستش می اندازد. چیزی نمی بیند. دایره ی قرمز دندانه دار از بین رفته است. یا اساساً چنین چیزی وجود نداشته است. همه چیز خواب بود. بار دیگر مچ دستش را گاز می گیرد. اینبار بی رحمانه. تا جایی که دندان هایش کاملاً در گوشت دستش فرو می روند. فریاد می زند. هم از درد. هم از رنج. دایره ی قرمز دندانه دار دوباره شکل می گیرد. بیدار است.

دیوانه شده است. سعی می کند آرامش خود را حفظ کند ؛ هر کسی می تواند گرفتار چنین وضعیّتی شود. شاید بدتر از این هم. فقط نباید دست به اقدام عجولانه ای زد.

اقدامی دیگر. باید موضوع را با پلیس در میان بگذارد.

در اداره ی پلیس است. داستانش را تعریف می کند. در تمام مدتی که با پلیس در حال صحبت بود چیزی او را آزار می داد. نمی دانست. بهتر بود فراموش کند.

پلیس تحقیق را آغاز می کند. از دشمن و خانواده اش بازجویی می شود. خانه مورد بازرسی قرار می گیرد.

همه چیز سر جایش بود. هیچ مدرکی مبنی بر اینکه دشمن هویتی جعلی داشته باشد پیدا نمی شود. تمام مشخصاتی که مرد از خود به پلیس داده است، متعلق به دشمن است. شباهت او نیز از نظر پلیس چیزی را ثابت نمی کند. آزمایشات پزشکی انجام گرفته بر روی مرد و دشمن نشان می دادند که آن دو از هر نظر یکسان هستند. پلیس تنها از مرد مدرکی می خواهد که هویتش را ثابت کند. که خانواده، او را بپذیرد. زنش او را فریبکار می دانست. پسرش از او وحشت داشت. او را غریبه می دانند. هشدار می دهند که در صورت مزاحمت مجدد از او شکایت کنند. پرونده از نظر پلیس بسته است و به بایگانی شلوغ اداره فرستاده می شود. مرد دیگر یک غریبه بود.

غریبه به گریه افتاد. کاری از دستش ساخته نبود. کسی او را به یاد نداشت. اطرافیان هم دشمن را صاحبِ خانه و خانواده اش می شناختند. گویا اصلاً وجود ندارد. به این فکر می کند که شاید حقه ای در کار باشد. شاید زن عاشق او نبود. شاید زن دروغ گفته بود. شاید فریبش داده بود. او که با خانواده اش خوشبخت بود. باید سر از قضیه درآورد. ذهنش را عقب می کشد. سعی می کند تمرکز کند تا به یاد آورد. اینکه از کجا آمده بود؟ در کجا بزرگ شده بود؟ والدینش چه کسانی بودند؟

تنها تصاویری محو از گذشته اش را به یاد می آورد. دیگر حافظه به کمک اش نمی آمد. وحشت می کند. نگاهی در آئینه اتومبیل به خود می اندازد. قیافه ی درون آیینه برایش تازگی داشت. خود را به سختی به جا آورد.

چه بلایی دارد بر سرش می آید؟ او که بود؟ ناگهان به این شک می کند که شاید خود او واقعی نباشد. شاید خود او متجاوز است. اما اگر او واقعی نباشد، اگر او متجاوز است، پس چطور این ذهنیت در سرش شکل گرفته که آنها خانواده ی او هستند؟ براستی آنها خانواده ی او بودند؟

زمانی که سعی می کند خاطره ای از بودن با خانواده اش را به یاد آورد، ناتوان است. همه چیز پاک شده بود. یا اساساً وجود نداشت؟ خاطره ای از روزهایی که در کارخانه ی ماشین سازی مشغول به کار بود را به یاد نداشت. تنها چیزی هایی را که به آن یقین دارد، که متعلق به اوست، خانه اش بود. ساختمانی بزرگ و خاکستری رنگ. و دشمنی که آن را تصاحب کرده بود. و البته ماشینی که سوارش است. همین. چیز دیگری برایش نمانده بود.

متجاوز دارد خاطرات اش را از دست می دهد. دیر بجنبد همه چیزش را از دست داده است. تصمیم می گیرد.

به خود گفت برای تغییر دادن وضعیّت موجود به شکل اول، راهی ندارد جز این که، خود دست به کار شود. دشمن شود.

چشم هایش را بست و با خود تکرار کرد : " من وجود دارم. من واقعی هستم. من اشتباه نمی کنم."

نقشه ای به سرعت در سرش شکل گرفت. با همه ی جزئیات. شکلی از غریزه. اقدام آخر.

دشمن خانه را زیر نظر دارد. ماشین دشمن پیدایش می شود. دشمن ماشین را در محل همیشگی پارک می کند. پیش از آنکه دشمن بوق ماشین را به صدا درآورد، دشمن خود را به او رسانده است. دشمن ضربه ای به شیشه ی ماشین می زند. دشمن شیشه ی اتومبیل را پایین می کشد. پیش از آنکه دشمن سخنی بگوید، دشمن چاقویی را در گلویش فرو کرده است. دشمن تنها فرصت می کند صدای خفه ای از گلوی خود بیرون دهد ؛ " تو هم هیچ شانسی نداری. " جمله ای که برای دشمن قابل فهم نبود. سپس دشمن ساکت می شود. چاقو تا دسته در گلوی دشمن فرو رفته بود. کار تمام شد. دشمن، دیگر مرد خانواده بود.

همه چیز روبراه است. مرد زندگی تازه ای را آغاز می کند. او در کنار خانواده اش خوشبخت است. صبح از خواب بیدار می شود. صبحانه ای می خورد و به سر کار می رود. به خانه بر می گردد. مانند همیشه اتومبیل اش را در محل همیشگی پارک می کند و با بوق زدن حضور خود را اعلام می دارد. پسر ش و زنش به استقبالش می آیند. پسرش را بغل می کند، زنش را می بوسد و به اتفاق هم داخل خانه می شوند.

در یکی از روزها مرد متوجه می شود ماشینی در تعقیب اوست. اعتنایی نمی کند. مسیر همیشگی اش را طی می کند. از خیابانها و کوچه ها می گذرد. به خانه می رسد. بوق اتومبیل را به صدا درمی آورد. پسر نوجوان و دختر کوچکش، به همراه سگ شان بیرون می پرند. لحظه ای بعد زنش هم به استقبالش می آید. بچه ها را در آغوش می گیرد، سگ ها را نوازش می کند و زنش را می بوسد. همگی داخل خانه می شوند.

بچه ها با سگ شان به اتاق خود می روند. زن مقابل آئینه می نشیند. مرد به یاد تعقیب کننده اش می افتد. کنار پنجره می رود. پرده را کنار می زند و بیرون را می پاید. ماشین تعقیب کننده هنوز آنجاست. سرنشین آنرا نمی شناخت. غریبه بود. به نظرش آمد به او خیره است. نگران شد.

مرد به همراه سگ ها از خانه خارج می شود. خود را به ماشین غریبه می رساند. ضربه ای به شیشه ماشین می زند. شیشه پایین می آید. رو به غریبه می کند؛

ــ " مشکلی براتون پیش اومده؟ "

سگ ها بی حرکت به غریبه زل زده اند.

غریبه گفت : " نمی دونی من کی ام؟ "

سگ ها پارس می کنند.

ــ " فکر نمی کنم ... از کجا اومدی؟ ... برای چی دنبال من راه افتادی؟ "

غریبه گفت : " تو نمی تونی صاحب اونا بشی. "

سگ ها آرام می نشینند.

ــ " راجع به چی حرف می زنی؟ "

غریبه نگاهی در آیینه ی ماشین اش می اندازد. در این میان چیزی توجه مرد را جلب می کند که او را می آزارد. با تردید به آن نگاه می کند. دایره ی قرمز دندانه داری را روی مچ دست غریبه تشخیص می دهد. غریبه ماشین اش را حرکت می دهد و از آنجا دور می شود.

مرد هر چه به ذهنش فشار می آورد چیزی به خاطرش نمی آید. چیزی وجود داشت که او را آزار می داد. مچ دستش به خارش افتاده بود. نگاهی به آن می اندازد. زخم دایره شکلی را بر روی مچ دست خود می بیند. چیزی به یاد نمی آورد. نمی داند که این لکه از کجا آمده بود. لحظه ای به ذهنش می رسد شاید زمانی که در خواب بوده بچه هایش این بلا را سر او آورده اند. اما نمی دانست که هم پسرش و دخترش و هم زنش دایره های قرمز دندانه داری را بر روی مچ دست خود دارند که از آن آگاه نیستند.

رسول کیاپاشا

matneroud — Sat, 18 Oct 2008 22:15:18 GMT

خدا سلام چطوری؟ حکومتت جور است؟!

هنوز عرش خدائیت نور علی نور است؟!

مدال خلق بشر را هنوز هم داری؟

هنوز حضرت آتش به سجده مجبور است؟

هنوز عطر گناهم پر از تن سیب است؟

هنوز بعد قیامت هووی زن حور است؟

اگر چه بنده ی خوبی ... ردم نکن امشب

خدا شرایط انسان عجیب ناجور است

خدای بکر تخیّل بگو چرا اینجا

شغال فاتح بی چون و چند انگور است

چرا حقوق بشر را جهان نمی خواند

برای کودک فقری که سهم یک گور است

خدای محض عدالت بگو چرا اینجا

کلید دار طبیعت طبیعتش زور است

و وصله های لباسی که شرم می ریزد

بساط خنده ی مشتی لباس مغرور است

خدا ببخش مرا کافری مرامم نیست

خیال کن که صدایم هوار یک مور است

خیال کن مگسی بوده ام که بالی زد

ولی شرایط انسان هنوز ناجور است

رؤیا ابراهیمی

رود زيبايي به دريا مي رود!

matneroud — Fri, 04 Jul 2008 17:30:54 GMT

به نام خداوند قلم، زيبايي و عشق

من در عظمت اين كائنات هنوز هم مي ترسم! انگار همين ديروز بود كه: " به بيابان شده بودم. عشق باريده بود. چنانكه پاي آدمي در گل فرو شود، پاي من به عشق فرو شد. "

انگار شفق امروز بود كه كنار دريا نشسته بودم، نشسته بوديم، نشسته بودند كه ناگهان "رسولي" با "شيدايي" از راه رسيد، گويي "فرشته" ي غيبي بود، خسته، روحش عرق ريزان و از رودي صعب و محنت تا دل دريا آمده بود و شرمگنانه و خجل درآمد كه:

"به پايان رسيديم، نكرديم آغاز

فرو ريخت پرها نكرديم پرواز

ببخشاي اي روشني عشق، بر ما ببخشاي

اگر روي پيراهن ما نشاني از عبور سحر نيست!"

و انگار نشنيدند! و من با ذره ذره ي جسم و جانم مي شنيدم كه چه شورمندانه آمده اند؛ سرشار شور، شرافت، شان و شمع و شعور! و انگار ديده نشدند. از "متن رود" آمده بودند تا دل دريا كه "كتاب رود" را زمزمه كنند و غوغايي بود؛ انگار قيامت! آنهايي با شيدايي مي خواندند:

"آي آدمها كه بر ساخل نشسته شاد و خندانيد

يك نفر در آب دارد..."

و گوشي نبود و هوش گويي در پي شكار موش رفته باشد كه اندك آذوقه ي خلقان را مي برد و كسي در آن هرم مهربان آتش اهورايي فرشته نديد، و من به چشم سر ديدم و جانم آتش گرفت. و نرم نرمك در آبي مهرآوه "بودي" بودا غرق رود شدم. رود بود، دريا بود، طراوت بود، مهر بود، شور بود، شوق بود اما همه بوي "ياس" مي داد و من پي جوي "ياس" بودم؛ گل بي خار. من پي تشتي مي گشتم كه سر يحيي نبي در آن بود، تشتي كه سياووش مظلومم را در آن به بارگاه پادشاه بردند. تشتي كه در خرابه هاي شام خورشيدي شد كه سر حسينم (ع) در آن بود. رود بود، دريا بود اما بوي خاك ايرانم نبود. من دربدر پي جوي حكيم توس بودم، حسنكي كه بر دار شده بود، حلاجم كجاست؟ تن شمع آجين عين القضات من كجا آب مي شود؟ شيخ اشراق من كو؟ قاف كجاست؟ و سيمرغ چرا نمي آيد؟

و من شور مي ديدم، شوق بود اما بوي تنهايي "كافكا"، عصيان عبوس "بكت"، تن غرق در خون "ژرژ دانو"، "ژاندارك" و زباني كه زبان من نبود، اما گرما داشت! اين رود چرا اينهمه با من غريبه بود، در حالي كه فرزندانم در آن تا دريا آمده بودند؟ رسول و شيدا و فرشته و فرناز و حبيبه و طاهره و مطهره و علي و عادل و ... همه بودند. و من انگار رمئو مي ديدم و ژوليت و ژانت و جان و پاتريس و نورا و لورا و ... و جانم آتش مي گرفت. سياووش مظلوم من كجاست؟ بيهقي من كو؟ غربت غريبانه ي چشمان معصوم آهوي در دام صياد و آن ضامن غريب كجاست؟ انگار وقتي كه فرشته ها ديده نشدند، قهر كردند و رفتند كه ببينند آسمان هر كجا آيا همين رنگ است! و من طاقتم طاق شد و پشتم كمان و صورتم شيار خورد و نعره زدم: با شمايم كه رسولاني پاك داريد، آي با شما فرشته ها هستم!

"منم، من

سنگ تيپاخورده ي هر قرن

بيا بگشاي در، بگشاي در

ميهمان سال و ماهت خسته مي آيد!"

دريا طوفاني شد و من رود را سرمه ي چشمان كم سويم كردم كه بوي فرزندانم را مي داد. بدرك كه شما را نمي بينند!! خيال كنيد كه كورند، كه كرند، رهاشان كنيد! به خويشتن خويش بازگرديد، دريا شويد، دريا! به چشم خورشيد بنشينيد و نگران خفاشان شب پرست نباشيد. شما تازه جوانه داده ايد، پژمرده نشويد. من جانم را تكه تكه مرهم زخم جسمتان مي كنم. من شما را مي بينم چنانكه دستان مهربان خدا را كه به حمايت بر شانه هاي شماست. كجا مي رويد؟ ما چراغمان اينجا مي سوزد. ما بوي خاك و پونه و اروند و ارس و الوند مي دهيم. ما بوي نرگس و گل محمدي و آبي مهربان آسمانيم. ما مي مانيم. نهراسيد. از توري كه شما را گرفتار كرده است رها شويد. نماز عشق بخوانيد و از ياد نبريد كه:

" نماز عشق را جز با خون وضو نمي توان كرد!"

بمانيد. شما دريا مي شويد، چون به آستانه دريا رسيده ايد. موج باشيد، از طوفان نهراسيد. نياي شما حافظ است، همو كه شما را گفت:

"گر بدي گفت حسودي و رفيقي رنجيد گو تو خوش باش كه ما گوش به احمق نكنيم!"

بمانيد. بمانيد. پدر بي فرزند در تنهايي دق مي كند، كجا مي رويد؟

و من در رود غرق شدم، و من كنار دريا نشسته بودم، نشسته بوديم، نشسته بودند، اما انگار نَشُسته بودند.

رود مي ماند اگر روحتان در جسمتان به جان اهورايي ايران سجده برد! من بوي رود و پونه و خاك و ماهي شور را دوست دارم و باور دارم كه روزي در آئينه ي دريا فرشته خواهيد شد. نماز عشق بخوانيد و به عشق ايمان بياوريد و كفش هايي از آهن بپوشيد و عصايي از فولاد برگيريد و قلم كه توتم مقدس قبيله ي ماست و خداوند خدا بدو سوگند ياد كرده است را در مسلخ اهريمن قربان نكنيد. خدا زيباست و زيبايي ها را دوست دارد و قلم وديعه ي الهي است كه در جريان تاريخ و رود از آدم تا خاتم به دست شما رسيده است. قدر گوهرتان را بدانيد؛ زيبا مي شويد، چون ماه!

من گريستم و تمام ماهي هاي دريا با شور و شيدايي در چشمان فرشته دُر باريدند كه گوهر دريا با جان رود يكي شود كه پولس رسول ما را گفته بود:

"اگر مي فروشي همان به كه بازويت را و نه قلم!"

و ما گريستيم بر غربت غريبانه ي خود و "مادر" صداي ما را شنيد و از سينه ي پر مهرش شير حياتمان را داد تا جاودانه شويم. و من خسته خودم را به آتش سپردم تا از دل خاكستر من "رود سيمرغ و ققنوس" برنا سربرآورد. درمانده نباشيد. سبز بمانيد، سعادتمند باشيد، سلامت و سربلند و جاويد تا جاودانگي، برنايي كنيد. من در خلوت شبهايم برايتان دعا مي كنم كه جوان مرگ نشويد.

پدر پيرتان

نصرالله قادري

تنكابن 4/3/87 – ساعت چهار صبح

نصرالله قادری/ کتاب رود/ شماره ۷/ ادبیات دراماتیک

نقدی بر شعر نوئل مبارک چارلی

matneroud — Mon, 14 Jan 2008 11:27:18 GMT

هميشه كه نمي وزد از شمال

از كافه ي شبانه

از 469

عيبي ندارد

پانزدهم همه تركند و جيب ندارند

ابولهول هم بوسه وقتي مي خواهد

مدراتو مي گريزد .

سانتاماريا !

نمي پذيرد ديگر پناهنده .

به عقد كذب در مي آيم به جبر

فرزند اولم آنگاه

نه يهودي است نه نصراني

فرياد نمناكي است

محكوم مي كند تمام خيابان

و مي مكد چروك هاي اندونزي

از شعرهايم .

نه بيمارم نه مارچوبه

از ساعت قهوه ام فقط

سيگاري گذشته است .

اپرت كار مي كنند كلاغ هايم

تمرين سرطان .

اين است اولين پديده ي آنجليسم

وقتي نظريه ها خودكشي مي كنند .

شعر گردشی نسبی دارد در چند حیطه.این گردش اگر چه در وحله ی اول می تواند دلالتی باشد بر سیالیت ذهن و زبان شاعر و اشراف او بر ساحات مختلف، اما جاهایی هم موجب تشتـتی آزاردهنده می شود ، که خط روایت پنهان و گنگ شعر را مدام قطع می کند و به آن ضربه می زند.می شود به راحتی فهمید که شاعر در سرایش این شعر گوشه ی چشمی داشته به بازی های کلامی و مانورهای زبانی .اگر چه این بازی ها چندان مترقی و ناب از کار در نیامده اند ، اما در متنی که پیش روی ماست ، قابل پذیرش هستند.میل به غریب گویی در سطرهای این شعر را می توان در دو وجه مورد بررسی قرار داد.در وجه نخست باید عزیزش داشت ، چرا که غریب بودن یعنی آشنایی زدایی و این کار در بعضی سطرها به خوبی صورت گرفته و چنین کیفیتی مسلماً به سادگی حاصل نمی شود.اما گاهی هم پُزِ غریب گویی بر قوه ی آشنایی زدایی غلبه کرده.مثلن این همه تاکید بر اسامی خاص و چرخش های جغرافیایی متن ،که گاهی توی ذوق می زنند.نه این که چنین مرز شکنی هایی نباید در شعر باشد،اما حضورشان باید در شعر طوری باشد که با منطق متن – حالا هر چقدر هم هذیانی- همگن باشند.قوت شعر در تصویر سازی های آن است.تلفیق حیطه های عینیت و ذهنیت ، با چاشنی صراحت ، توانسته به ترکیبی دلنشین بدل شود و این کار کوچکی نیست :

هميشه كه نمي وزد از شمال

از كافه ي شبانه

یا:

از ساعت قهوه ام فقط

سيگاري گذشته است .

که بهترین سطر های این شعر هستند.وجهه ی مثبت دیگر این شعر ، استفاده ی هوشمندانه از طنز است.هر چند این طنازی قدری رو مانده و به لایه های زیرین شعر تزریق نشده و عمقی نیافته ، اما در همین فرمت فعلی هم ، می توان از کاربرد پیش برنده ی طنز در این شعر سخن گفت و آن را مثبت ارزیابی کرد.

نکته ی درخور توجه برای من ، نوع نگرش و جهان بینی شاعر است.این پوچ گیری و پوچ بینی را می توان به راحتی ازمتن استنباط کرد. بنا براین منطق هذیانی شعر را می توان پذیرفت.بریده گویی های شاعر را نیز به همان دلیل فوق الذکر می توان ارج نهاد.اما نگاهی که از بالا بر این شعر مستولی است ، قدری آزار دهنده است.نگاهی نزدیک به عقل کل(نه دانای کل) که قدری فخر معلومات می فروشد و پایینی ها را ریز می بیند انگار.در واقع مشکل عمده ی شعر در حضور مداوم شاعر است.شاعری که مدام حضورش را می خواهد به ما یاد آوری کند ، و این حضور او لذت مستتر در سطرهای قابل توجه اش را کمتر می کند و اندیشگی شاعر در تزاحم با اندیشه ی شعر قرار می گیرد.

با این وجود ،ابهامی که در سطرهای این شعر وجود دارد، امکان تاویل های گوناگون و خوانش های مختلف را پدید می آورد.پرتاب های ذهنی ، هر چند قدری تصنعی هستند ، اما گاهی به جاهای خوبی می رسند:

محكوم مي كند تمام خيابان

و مي مكد چروك هاي اندونزي

از شعرهايم .

ناهمگونی مضمونی و عدم وحدت آوا در این شعر-بی آن که بتوان آن را متنی پلی فونیک دانست- در خدمت نشان دادن ذهنیت بی قرار شاعر هستند.ذهنیتی که در هنگام سرایش ، در تمام لایه های نوستالژیکش جستار می کند و با پرهیز از سانسور فکری خودش، اولین تداعی ممکن ذهنش را روی کاغذ پیاده می کند.از این روست که گمان می کنم می شود انتظار شعرهای بهتری هم از فرشته فرشاد داشت.

... ..../ شماره ی ۳/ متن رود/ ادبیات دراماتیک

زیهوپامس یا 1002

matneroud — Fri, 28 Dec 2007 15:05:07 GMT

گام هاي آهني موسيقي، روي گلويش فشرده مي شد، در روحش نفوذ مي كرد، بين سلول هاي مغزش يك در ميان مي پيچيد. جلوي آينه نشسته بود، مثل هميشه. خودش را سه يا چهار مي ديد و فرياد، جيغ، عربده. از تمام خط هاي بدنش خون مي زد، بين مچ و آرنج. بازوها، جاي فرورفتگي ناخن ها.

با تمام اين تابلوهاي نقاشي، او حقيقي بود. او مرده بود. دفن مي شد.

دوست هايي به نام شرايط ، دور مرده اش به حالت يوگاي شماره ي چند نشسته بودند، برايش دعا مي خواندند، از سنگ ريزه هاي كفن اش فيلم مي گرفتند و به گربه هاي سياه كه همان دوحرفي هاي چشم قرمز هستند، مي نگريستند.

پدر و زن پدرش مي گريستند، به خاطر تيغ هايي كه نديدند و جهلي كه دچارش بودند. آن ها مي خواستند جلوي خودزني، خودآزاري، خودكشي او را بگيرند. اما هيچ گاه لذت او در زمان انجام عمل روي خود را نديدند و نفهميدند. او را سال هاي سال رنجانده بودند. بين گور و مرده چقدر تفاوت است؟ گور يعني زندان و مرده يعني نفسي كه به حبس ابد دچار است و هر دو يعني يكي. خنده هاي امروز گوركن و مرده شور، تمام شده بود. حالا روي او خاك مي ريختند تا زالو، كرم، مورچه، موجودات ناشناخته، تا روح براي ابد رهايي يابد، طبق ديكته هاي باورپذير احمق ها. نقطه. ته خط.

او دفن مي شد. تكرار. او دفن مي شد.

صداهاي درون ديگر خفه مي شد. جيغ هاي هرزه ديگر كفن مي پوشيد. موجودات ياغي ديگر چنگ نمي انداختند. يكي از تخت هاي بيمارستان رواني خالي مي شد. يكي از صندلي هاي هشت و نيم اشغال حراف هاي سيگار به دست مي شد.

دوربين هاي فيلم و عكس سكوت مي كردند. بوم هاي نقاشي، وعده هاي غذايي خود را تغيير مي دادند و يك رقيب براي كتاب چاپ كن هاي چوب پنبه، دست تكان مي داد و خودش را در موج هاي مرگ مي انداخت. ديگر كاغذ هاي گلاسه كور مي شدند از: واي واي علي، آن مرد يك دمي، نقش هاي كشيده شده با خط هاي منحني. ديگر خيابان ها از نبودن ماسك روي صورت او حيرت نمي كردند. و شربت هاي دكس و مخدرها آويزان نت هاي ديگر مي شدند.

پدر و زن پدرش مي گريستند. پدر براي ناتواني در بازي نقش مادر و زن پدر براي عادتي كه ماهيانه نه، روزانه و حتي شبانه به قرص خوردن ها، نخوابيدن ها، روزه ي سكوت گرفتن ها و خون بيرون زدن هاي او كرده بود. و خواهر مويه مي كرد براي تهمت هايي كه در حق او بيرون ريخته بود. فقط دوست هايي كه – پرانتز باز – دوست يعني توالت. توالت هايي كه به تو امكان مي دهند تا ذهن اسهالي ات را خالي كني – پرانتز بسته – برايش انت الحق مي خواندند، حال خوشي داشتند، مي دانستند كه خدايش او را ترك نكرده است. او دفن مي شد. نامش الميرا بود. الميرا يعني بزرگ قبيله. فاحشه اي كه فقط به سوسك هاي خانه ي پدري اش اجازه ي ورود مي داد. او دفن شد.

فرشته فرشاد/ متن رود/ شماره ۳/ ادبیات دراماتیک